Ząbkowanie opon – skąd się bierze i jak z tym walczyć?

Każde auto wydaje hałas – silnik i inne systemy nieustannie pracują, znaczenie mają też tutaj warunki na drodze. Jedne samochody są głośniejsze, inne mniej. W większości nowych modeli poprowadzimy swobodną rozmowę, w starszych często będziemy musieli podnieść głos, by się usłyszeć. Jednym z czynników wpływających na poziom hałasu w pojeździe są opony. Kiedy nawet na niskiej prędkości słyszymy, że wydają głośne, charakterystyczne dźwięki, to przyczyną może być ząbkowanie opon. Dla jednych to termin znany, dla innych zupełna nowość. Skąd się bierze? Jak temu zapobiegać? Czy wpływa to na nasze bezpieczeństwo?

Czym jest ząbkowanie opon?

Sama nazwa zapewne wiele nam nie mówi. Termin „ząbkowanie” kojarzymy bardziej z wyrzynaniem nowych zębów u dzieci. Jednak to poważny problem, z którym kierowcy różnych samochodów, korzystający z opon różnych marek borykają się od lat. Wyząbkowane opony nie dość, że powodują charakterystyczny hałas, to dodatkowo wpływają na komfort jazdy – możemy odczuwać wibrowanie auta (najszybciej poczuje to kierowca). Bardzo często ta nieprawidłowość jest mylona z uszkodzeniem łożysk kół. Jednak trzeba zaznaczyć, że w przeciwieństwie do ząbkowania opon, buczenie przy niesprawnych łożyskach zmienia swoje natężenie zawsze, gdy kierowca zmienia kierunek jazdy. Można to wyczuć, np. na zakrętach.

Ząbkowanie opon to nic innego, jak nierównomierne zużywanie się bieżnika. Na oponie z jednej strony będą większe wytarcia, niż z drugiej. Dokładnie rzecz ujmując bieżnik składa się z krawędzi natarcia klocka bieżnika oraz z krawędzi spływu. Jeżeli ta druga część ściera się szybciej, to mamy do czynienia z ząbkowaniem opon.

Chcąc to poczuć na własnej skórze, wystarczy przejechać dłonią po powierzchni ogumienia, bowiem wyząbkowane opony przypominają swym kształtem tarczę z ząbkami. Jeżeli efekt ten jest już widoczny gołym okiem, to stan naszej opony jest co najmniej zły. Dlatego tak ważne jest reagowanie od razu, kiedy tylko po raz pierwszy zauważymy (bądź usłyszymy) jakieś nieprawidłowości. Co ciekawe, nie dotyczy to wyłącznie opon słabej jakości – może się wydarzyć nawet w produktach renomowanych firm. Eksperci wskazują, że ząbkowanie opon dotyczy najczęściej tylnych opon, w autach z wielowahaczowym zawieszeniem. W zależności od przyczyn da się zauważyć, że starcie klocków bieżnika następuje na jego krawędzi bądź na środku czoła.

Ząbkowanie opon – przyczyny

Przyczyn wyząbkowanych opon jest kilka, jednak wszystkie prowadzą do tego, że z ogumienia skorzystamy krócej, niż to przewidział producent. Trzeba zaznaczyć, że jeżeli problem ten występuje w naszym samochodzie, to bardzo szybko będzie się nasilał. Dlatego warto znać jego źródło, by zapobiegać mu w przyszłości.

Pierwszą przyczyną ząbkowania opon jest sama rzeźba bieżnika – zbyt oddalone klocki są ryzykowne i zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia tej usterki. Często przy wymianie sezonowej opon zapominamy o sprawdzeniu stanu bieżnika, a powinniśmy się zainteresować nie tylko jego głębokością, ale i kształtem. Czynnikiem zwiększającym ząbkowanie opon jest także rodzaj mieszanki, z jakiej jest wykonane nasze ogumienie – im twardsza, tym większa tendencja do nierównomiernego ścierania. Przy okresowym przeglądzie warto zapytać o stan zawieszenia oraz o amortyzatory – te części, które będą zużyte, mogą wpływać na pracę opon, ze względu na to, że elementy resorowania wpływają na płaszczyznę pomiędzy asfaltem a oponą. Jeżeli okaże się, że wymagają naprawy, to dopilnujmy aby została poprawnie ustawiona geometria zawieszenia. W dobrych warsztatach jest to na szczęście normą.

Inną przyczyną jest zbyt duże ciśnienie opon, które to doprowadza do uwypuklenia czoła ogumienia. Wtedy też następuje zwiększenie odstępów pomiędzy klockami bieżnika. Dlatego tak ważna jest kontrola kilka razy w roku, którą przecież można dokonać na większości stacji benzynowych. Ciśnienie opon nie powinno być ani zbyt duże, ani zbyt małe. Pamiętajmy także o obciążeniu samochodu – to również ma wpływ na to, na ile nasze opony będą musiały zostać napompowane. Jeżeli nie chcemy sami tego robić, to zdajmy się na fachowców.

Styl jazdy to kolejny czynnik, który wpływa na ząbkowanie opon. Może wydać się to dziwne, ale częsta jazda po autostradach i łagodne skręty sprzyjają powstawaniu tego zjawiska. Jest to spowodowane tym, że większość aut ma napęd na przednie koła. To one nadają kierunek jazdy – skręcają na boki, jednocześnie się docierając z każdej strony. Tylne koła, tzw. wleczone, nie wykonują skomplikowanych manewrów.

Ząbkowanie opon w różnych typach pojazdów

Czy ząbkowanie opon zależy od typu pojazdu? I tak, i nie. Wiadomym jest, że samochody z napędem na przednie koła mają tendencję do ząbkowania tylnych opon. Natomiast samochody typu kombi często mają problemy ze względu na źle dobrane ciśnienie (czasami są mocno dociążone, czasami nie). Na podobnych zasadach mamy do czynienia z autami ciężarowymi, które pracują w ciężkich warunkach, np. na kamienistej drodze – wtedy ważne jest ciśnienie opon oraz uważna jazda. W przypadku motocykli najczęstszą przyczyną jest niskie ciśnienie, stary olej w teleskopach przedniego widelca oraz niesprawne amortyzatory. Wielu kierowców zauważa również problem, gdy jedna część motocykla jest bardziej dociążona niż inne.

Wyząbkowane opony a bezpieczeństwo

Kiedy auto zaczyna wydawać charakterystyczny dźwięk (nazywany często potocznie „buczeniem”) i pracować głośniej, szczególnie przy zwiększaniu prędkości – zaczynamy się poważnie martwić. Szczególnie gdy tematy związane z motoryzacją są nam znane w niewielkim stopniu bądź wcale. Kiedy pada diagnoza – wyząbkowane opony, zastanawiamy się czy to ma wpływ na nasze bezpieczeństwo. Na szczęście nie. Jednak w dużej mierze oddziałuje na nasz komfort jazdy – po prostu ciągły hałas może nas dekoncentrować, być uciążliwy i prędzej czy później będziemy chcieli coś z nim zrobić.

Jak zapobiegać ząbkowaniu opon?

Ząbkowaniu opon w wielu przypadkach da się zapobiec. Przede wszystkim, pojawiajmy się u mechanika przy okazji takich czynności jak sezonowa zmiana ogumienia, coroczny przegląd samochodu czy wyjazd na wakacje. Wówczas mamy okazję sprawdzić stan naszych amortyzatorów, ogumienia, zawieszenia czy ustawienia geometrię kół. Najlepiej zrobić to u zaufanego fachowca, który na bieżąco zareaguje na wszelkie nieścisłości.

Sami z kolei możemy częściej sprawdzać ciśnienie opon, aby było przez cały rok optymalne. Pamiętajmy także o stylu jazdy – czasami dobrze jest wykonać ostry zakręt, oczywiście z zachowaniem wszelkich reguł bezpieczeństwa.

Po drugie – rotujmy opony. Mówi się, że najlepiej jest, gdy koła zmieniamy miejscami co 20 tysięcy kilometrów. Wiemy jednak, że często jest to pomijane przez kierowców. Jeżeli posiadamy auto z napędem na przednie koła, to rotujemy je w następujący sposób: opony przednie idą na tył bez zmiany miejsca, natomiast tyle krzyżujemy i dajemy do przodu. Natomiast jeżeli napęd jest na tylne koła, to schemat odwracamy: tylne do przodu bez zmiany miejsca, a przednie do tyłu i na krzyż. Dotyczy to kół niekierunkowych. W przypadku kół kierunkowych z jedną osią napędową, zmiany dokonujemy tylko na zasadzie przód idzie na tył i odwrotnie. Samochody 4×4 krzyżujemy po skosach.

Ząbkowanie opon to proces, w którym ważniejsze od objawów są przyczyny. Ich eliminacja spowoduje bowiem, że nie będziemy musieli zbyt często wymieniać kół na nowe. Jeżeli więc podejrzewamy, że ten problem dotyczy naszego samochodu, to skorzystajmy z pomocy fachowców, bądź jeśli czujemy się na siłach – sami poszukajmy istoty wyząbkowanych opon.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij, aby ocenić

Średnia ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Brak głosów. Oceń artykuł!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Spis treści

Zapisz się do newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (adresu e-mail) w związku z art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). W każdym momencie mogę wycofać zgodę wypisując się z newslettera.