Wyważanie kół – wszystko, co warto wiedzieć

Prawdopodobnie większość z was słyszała o tym, że koła trzeba wyważać, ale są tacy, którzy nigdy z tym pojęciem się nie spotkali. Spowodowane jest to zapewne faktem, że większość warsztatów robi to z automatu podczas sezonowej wymiany kół, nawet o tym nie informując (zazwyczaj usługa ta zawarta jest w cenie wymiany). Czy to wystarcza i zapewnia nam bezpieczeństwo? Źle wyregulowane opony to problem, więc warto zapoznać się z jego objawami, możliwymi skutkami oraz przyczynami, tak byśmy sami zdecydowali czy musimy dokonać wyważenia kół. Cena to kolejny temat, którym w niniejszym artykule się zajmiemy, zatem będziesz w stanie ocenić, czy warto wydać pieniądze.
Wyważanie kół

Niewyważone koła – objawy

Wyważanie kół to dzisiaj norma w warsztatach samochodowych, wykonuje się je podczas sezonowej wymiany opon. U większości kierowców to właśnie te dwa okresy w roku powodują, że mamy prawidłowo zamontowane ogumienie. Jednak jeżeli jeździmy bardzo dużo, to powinniśmy się decydować na wyważanie kół o wiele częściej – najlepiej co 5-10 tysięcy kilometrów. Dotyczy to zarówno felg stalowych, jak i aluminiowych. Jeśli nie korzystamy z usług wulkanizacyjnych (wymieniamy opony na własną rękę), bądź posiadamy opony całoroczne, to dobrze jest zaznaczać sobie przebieg i po wyjeżdżonym limicie podjechać do warsztatu i wyważyć koła.

Po czym poznamy, że nasze opony są nieprawidłowo wyważone? Prawdopodobnie będziemy odczuwać drgania na kierownicy, które będą przenoszone na całe auto. Jeżeli zbagatelizujemy ten objaw, szybko może okazać się, że do naprawy będzie układ kierowniczy bądź zawieszenie. Normalnym objawem będzie także zarzucanie tylnej części samochodu – zazwyczaj kierowca się wtedy martwi, że to poważniejsza usterka, może się jednak okazać, że to kwestia wyłącznie wyważenia. Kolejnym objawem (a zarazem skutkiem) będzie szybsze zużywanie się bieżnika, w związku z czym opony posłużą nam o wiele krócej. Do tego może dojść nadmierna eksploatacja amortyzatorów czy łożysk. Może się także pojawić nieprzyjemny szum w trakcie jazdy.

Rodzaje niewyważeń

Kiedy już mamy podejrzenia, że nasze koła wymagają wyważenia, należy się udać do warsztatu. Nawet jeśli opony są nowe, to wymagają poddania ich temu procesowi. Jest to spowodowane tym, że w skomplikowanym procesie tworzenia ogumienia często produkuje się je z niejednorodnych materiałów i mimo że może się nam wydawać inaczej, zwykle nie są one idealnie okrągłe. Ponadto nie chodzi tu o same opony, ale też o felgi – wszystko musi do siebie idealnie pasować po to, by kierowca nie odczuwał dyskomfortu podczas jazdy oraz nie stracił możliwości przewidzenia trakcji.

Wyważanie kół (niektórzy używają tutaj zamiennie pojęcia wyważanie opon) to nic innego jak równomierne rozłożenie masy wokół osi obrotu koła. Dokładniej rzecz ujmując, koło powinno posiadać dwa środki: ciężkości oraz obrotu i powinny się one pokrywać ze sobą. Mówi się też, że wyważanie to proces, podczas którego po zamontowaniu opony na feldze nie ma miejsc, gdzie waga byłaby mniejsza bądź większa – wszędzie jest jednakowa.

Samo wyważanie opon odbywa się za pomocą specjalistycznego sprzętu, jakim jest wyważarka do opon. Jej działanie polega na tym, że umieszczamy na niej koło, a ona wskazuje, gdzie potrzebny jest odważnik. Jest to specjalny ciężarek równoważący, który doprowadzi do odpowiedniego rozłożenia mas. Jeżeli jest on potrzebny, montuje się go w danym miejscu, jednak przyjmuje się, że suma wagi ciężarków przypadająca na jeden bok nie powinna przekraczać 60 g. Jeżeli jednak pomimo takiego obciążenia dalej koło będzie niewyważone, to trzeba ją zoptymalizować i inaczej ułożyć.

Są dwa rodzaje niewyważeń. Pierwszym z nich jest niewyważenie dynamiczne, które polega na tym, że oś obrotu koła przecina główną oś bezwładności w miejscu środka masy. To natomiast powoduje, że powstają siły działające na którymś z ramion, czyli tzw. siły odśrodkowe. Fachowcy taką sytuację nazwą kołem scentrowanym (ze względu na tworzące się wtedy drgania równoległe). Drugim rodzajem niewyważeń są te statyczne, które wpływają niekorzystanie na stan zawieszenia i łożysk, gdyż prowadzą do ich szybszego zużycia. W tym przypadku oś obrotu koła nie pokrywa się z osią bezwładności. Powstaje wtedy siła odśrodkowa, której natężenie jest zależne od tego jak bardzo koło jest niewyważone.

Przyczyny i skutki niewłaściwego wyważenia kół

Jakie są najczęstsze przyczyny nieprawidłowo wyważonych kół? Przede wszystkim nadmierna eksploatacja i nie kontrolowanie stanu kół co kilka tysięcy kilometrów. Do wulkanizatora powinniśmy się udać także wtedy, gdy wpadniemy w większą dziurę czy koleiny. Może się także okazać, że zbyt szybko najechaliśmy na krawężnik czy inną przeszkodę. Każdy kierowca jest w stanie sam ocenić, czy to było nadmierny manewr czy też nie. Koniecznie udajmy się do warsztatu, gdy mieliśmy kolizję – nawet jeśli nie uszkodziła w sposób widoczny koła, to warto je sprawdzić. Rzecz jasna wyważenie opon wykonywane jest każdorazowo przy wymianie sezonowej opon oraz zakładaniu nowego ogumienia (nawet pojedynczego, przy złapaniu popularnego „kapcia”).

Jakie skutki pociągają za sobą niewyważone opony? Tak jak zostało wspomniane wyżej, na pewno szybsze zużywanie się części eksploatacyjnych oraz obniżony komfort jazdy. Może się także okazać, że czas i odległość hamowania zostaną wydłużone, a przyczepność osłabiona – co poskutkuje możliwością poślizgu, zarówno w dobrych, jak i podczas złych warunków atmosferycznych.

Gdzie i kiedy wyważać koła? 

Wyważanie opon jest możliwe u każdego wulkanizatora oraz w dobrych warsztatach samochodowych. Muszą one posiadać wyważarkę do kół oraz przeszkolony personel, który potrafi się nią posługiwać.

Jeśli chodzi o wyważanie kół, cena takiego zabiegu nie jest duża – zazwyczaj oscyluje w granicach kilkudziesięciu złotych. Oczywiście mowa tu o samochodach osobowych – dostawcze, terenowe czy też ciężarowe będą kosztowały odpowiednio więcej.

Wiele zapytań w Internecie dotyczy jednośladów. Wyważanie kół motocyklowych jest równie ważne i dokonuje się tego najczęściej za pomocą wyważania statycznego. Ciężarki zostaną umieszczone na felgach. Podobnie jak w samochodach, to, że z kołami jest coś nie tak, poznamy po drganiach kierownicy. Jest to niebezpieczne dla kierowcy, może też powodować szybsze niszczenie się łożysk, a nawet pojawienie się pęknięć w ramie. Oczywiście dochodzi do tego szybsze zużycie opon. Wraz ze wzrostem prędkości, skutki nieprawidłowego wyważenia kół motocyklowych będą odczuwalne bardziej dla kierowcy, a następnie dla jego portfela.

Wyważenie kół jest szybkim procesem, który nie zajmie wiele czasu. Może jednak zaoszczędzić sporo nerwów i pieniędzy. Dlatego warto co jakiś czas wybrać się do warsztatu, aby mieć pewność, że wszystko w naszym samochodzie czy w motocyklu pracuje sprawnie i nie stwarza dla nas zagrożenia na drodze.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij, aby ocenić

Średnia ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Brak głosów. Oceń artykuł!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Spis treści

Zapisz się do newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (adresu e-mail) w związku z art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). W każdym momencie mogę wycofać zgodę wypisując się z newslettera.