Recykling opony – jak to wygląda?

Każda opona żyje niejako własnym życiem, które wcześniej czy później dobiega końca. Pojawia się wówczas pytanie: co można zrobić z nienadającym się do jazdy ogumieniem? Jak wiele innych materiałów, również opony podlegają różnego rodzaju recyklingowi – materiałowemu lub energetycznemu. Należy jednak pamiętać, że zużyte opony mogą służyć jeszcze do wielu innych celów. Prześledźmy jak wygląda proces recyklingu opony, ale też jak z pomocą wyobraźni można nadać zużytemu sprzętowi nowe życie.

Statystyki mówią, że każdego roku na świecie zużywanych jest około 1 miliarda opon, w tym około 350 milionów w samej Europie.  W Polsce – biorąc przykładowo dane za 2015 rok – wprowadzono na rynek ponad 215 tysięcy ton opon. Jeśli weźmiemy pod uwagę wielkość naszego kraju, również problem składowania opon stanowi niemałe wyzwanie. Pamiętać należy, że według zapisów polskiego prawa zakazane jest składowanie na składowisku odpadów „opon i ich części, z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400 mm”.

Zgodnie z ustawą z 11 maja 2001 roku o odpadach, odpowiedzialność za zagospodarowanie zużytych opon spadł również na producentów oraz importerów. W przypadku niewywiązania się z ustalonego poziomu odzysku opon podlegają oni sankcji w postaci opłaty produktowej i depozytowej. Natomiast obowiązek recyklingu opon obowiązuje w Polsce od 2004 roku, a limity odzysku i recyklingu utrzymują się na poziomie odpowiednio 75 i 15 procent.

Gdzie można oddać zużyte opony?

Co więc zrobić z zużytymi oponami? Czy recykling jest jedynym rozwiązaniem w tym wypadku? Nie od końca, rozwiązań jest co najmniej kilka. Bardzo popularnym wyjściem jest po prostu wykorzystanie opon w przydomowej przestrzeni, na przykład jako doniczki, kwietniki, huśtawki czy różnego rodzaju designerskie dodatki do domu. Bardziej szczegółowych informacji w tym zakresie najlepiej poszukać w poradnikach wystroju domu i ogrodów – w większości z nich opona powinna znaleźć jakieś zastosowanie.

Ponadto zużyte opony wykorzystuje się również w wielu innych sytuacja, między innymi umocnieniach zboczy czy brzegów rzek, podkładach pod tory tramwajowe czy wypełnieniach przyczółków mostowych. Jednak w tym krótkim tekście zajmiemy się nieco innym tematem, a mianowicie recyklingiem opon.

Opony zużyte – co się z nimi dzieje?

Recykling materiałowy

Proces recyklingu materiałowego opon polega na odzyskiwaniu z nich surowców, które mogą być ponownie wykorzystane w ten czy inny sposób. Przez zastosowanie technologii mechanicznej obróbki (rozdrabnianie i separowanie) ze zużytych opon odzyskuje się gumę w postaci granulatu, pył oraz miał gumowy, grys oraz drut stalowy i elementy tekstylne. Cały proces (dodać trzeba, że bardzo energochłonny i głośny) polega na mieleniu opon, rozdrabnianiu i oddzielaniu jednego surowca od drugiego. Na przykład drut stalowy oddziela się za pomocą magnesu, który efektywnie separuje go od gumy i tekstyliów. Ponowne zastosowanie odzyskane surowce znajdują między innymi w produkcji gumowego wyposażenia samochodu (granulat) czy w układaniu nawierzchni asfaltowych (miał gumowy).

Spalanie opon – recykling energetyczny

Spalanie opon kojarzyć się może z głośnymi manifestacjami związkowymi – czarny jak noc dym unoszący się w niebo ma być oznaką zdecydowania manifestantów, pozwolić im wyraźnie zaznaczyć swoją obecność. Spalanie opon to jednak również forma recyklingu energetycznego. Rzecz jasna nie dzieje się to publicznie, a nawet nie w warunkach domowych. Co więcej, jest to nawet niebezpiecznie – nie tylko ze względu na szkodliwość dla zdrowia i środowiska, ale również dlatego, że po prostu nielegalne. Natomiast w przemyśle cementowym czy energetycznym, z użyciem dużych i przeznaczonych do tego instalacji, spalanie opon ma uzasadnienie ekonomiczne, jako że zużyte opony charakteryzują się dużym potencjałem energetycznym. Dość wspomnieć, że energia pozyskiwana w ten sposób odpowiada mniej więcej tej, jaką uzyskuje się w wyniku spalania węgla, co chyba wystarczająco mówi o efektywności tego procesu.

Piroliza – sucha destylacja opon

Piroliza (zwana również suchą destylacją czy destylacją rozkładową) jest formą recyklingu energetycznego opon. Proces pirolizy polega na poddaniu opony działaniu bardzo wysokiej temperatury (450-700 stopni Celsjusza) bez dostępu tlenu. Podczas pirolizy powstają produkty różnego stanu skupienia: zarówno gazowe (węglowodory alifatyczne, wodór, siarkowodór), jak i ciekłe (węglowodory aromatyczne) oraz stałe (sadza pirolityczna oraz złom stalowy). Jakie zastosowanie znajdują otrzymane w procesie pirolizy produkty? Forma gazowa i ciekła może służyć na przykład za opał. Natomiast sadza pirolityczna po odpowiedniej obróbce jest materiałem o bardzo dużej sile barwienia i znajduje odpowiednie zastosowanie w przemyśle malarskim.

Co ciekawe, piroliza swoje lata popularności przeżywała w latach 70. – jednak poza Europą, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Japonii. W późniejszych latach sytuacja uległa jednak zmianie, między innymi w wyniku niesprzyjających warunków ekonomicznych, natomiast od lat 90. piroliza znów cieszy się coraz większym zainteresowaniem, a sam proces (w połączeniu z odpowiednią legislacją i sprzyjającymi warunkami ekonomicznymi) pozwala na czerpanie z niego zysku. W Polsce na przykład temat pirolizy stał się również zainteresowaniem start-upów, których pomysły mają na celu stworzenie samowystarczalnej energetycznie instalacji do produkcji wysokiej jakości karbonizatu, gazu o wysokiej kaloryczności oraz olejów.

Bieżnikowanie opon

Pewną formą recyklingu jest również bieżnikowanie opon, choć to nieco osobne zagadnienie. Bieżnikowanie polega na usunięciu zużytego bieżnika oraz nałożeniu nowego. W tym miejscu zauważmy tylko, że w porównaniu do nowej opony te regenerowane nie mogą pochwalić się taką żywotnością, jak te zupełnie nowe. Natomiast pewnym plusem jest na pewno to, że cena takich opon jest odpowiednio niższa. W pewnych sytuacjach bieżnikowanie może okazać się wygodnym rozwiązaniem, ale trzeba mieć również na uwadze jego minusy względem zupełnie nowego ogumienia.

Recykling opon a środowisko

W powyższych punktach nie uwzględniliśmy jeszcze jednej ważnej kwestii, a mianowicie tej dotyczącej ekologii. Nie ma wątpliwości, że składowane czy wyrzucane zużyte opony (już nie wspominając o przepisach prawnych, które tego zabraniają) są po prostu szkodliwe dla środowiska naturalnego. Należy pamiętać, że opony rozkładają się bardzo powoli, co ma związek z ich strukturą materiałową – dlatego ich szkodliwe oddziaływanie na środowisko również jest rozłożone w czasie.

Świadomość konieczności recyklingu, regeneracji albo ponownego wykorzystanie opon wzrasta z każdym rokiem wraz ze wzrostem w społeczeństwie troski o środowisko naturalne. Pomagają temu również przepisy prawne, między innymi te, o których wspomnieliśmy na początku. Dlatego jeśli nie mamy możliwości kreatywnego wykorzystania zużytych opon, należy je po prostu zostawić w serwisie albo u wulkanizatora, które zbiorowo przekazują tego typu materiał do instytucji zajmujących się recyklingiem.

Jak oceniasz ten artykuł?

Kliknij, aby ocenić

Średnia ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Brak głosów. Oceń artykuł!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Spis treści

Zapisz się do newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (adresu e-mail) w związku z art. 6 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO). W każdym momencie mogę wycofać zgodę wypisując się z newslettera.